10 tips voor een top interview!

Je wilt je onderscheiden. Door net even wat closer te worden of die ene quote te ontlokken die nooit eerder is gepubliceerd. Je wilt een vriendelijk gesprek maar ook keiharde feiten en een stelling. Je wilt het beste uit ieder gesprek halen en je lezers iets meegeven waar ze nog lang over nadenken. Kortom, je wilt iemand raken, bij je houden en uiteindelijk de lezer ontroeren. 10 tips voor een top interview!

Hoe doe je dat? Zonder gelijk met namen te strooien (niet chique) kan ik echt wel zeggen dat ik zo’n beetje iedereen geïnterviewd heb. Van biologische tuinder tot olympisch sporter en van mode ontwerpster tot internationaal architect en alles wat daar zo’n beetje tussen zit. Dus ook een prinses op de rode loper (gênant) tot en met een urenlang fijn gesprek met een Rotterdamse zakenman uit de haven. Een fiscalist, advocaat, bioloog, officier van justitie, muzikant, schrijvers, HR manager, politici, wethouders, burgemeesters tot en met een Duitse manager over de staalindustrie. You’ll name it, I’ve been there. Maar ook in het dagelijks leven ondervraag je regelmatig mensen uit interesse. De truc is om iemand eerst op zijn gemak te stellen en een vriendelijke band mee op te bouwen en dus niet gelijk aan de Spaanse inquisitie vraagtocht te onderwerpen.

Hierbij geef ik mijn 10 gouden tips voor een top interview. 

Interviewen is niet een kwestie van een lijstje samenstellen en de vragen op iemand af vuren. Het begint al met de aanvraag en het mooi formuleren waarom je graag een interview met het persoon in kwestie wilt. Als bekende mensen veel interview aanvragen krijgen, moet je proberen om origineel te zijn. Verdiep je dus eerst in die persoon en licht er een mooi aspect uit. Wil je bijvoorbeeld een interview met je grote voorbeeld architect Rem Koolhaas? Vraag dan specifiek over zijn ontwerpen voor Prada. Of probeer je al jaren een interview met Dirk Kuijt te organiseren? Stel specifieke vragen over zijn foundation. En houd de agenda in de gaten: als een schrijfster of zanger met een nieuw boek/cd uitkomt, zijn ze vaak bereid om een leuk interview te geven. Richard Branson had maar vijf minuten, maar doordat ik bij zijn lezing was, kon ik er toch een mooi verhaal van maken. En James Blunt (zanger) verleidde ik met chocolaatjes waardoor er een open gesprek volgde en Prins Harry maakte ik aan het lachen door te vragen of hij ook kon zingen. Raar maar waar, maar tijdens een interview verkeer je altijd in opperste staat van paraatheid/gevatheid. Koningin Maxima zal misschien moeilijk zijn om te benaderen, tenzij je haar spontaan treft tijdens haar werk voor de UN, misschien heeft ze wel tijd voor een (kort) praatje voor je. Wees creatief, wees anders. Benader het als een grote eer om te mogen doen, je werkt met mensen en dat is het mooiste wat er is. Of je nu een interview doet, sollicitatiegesprek voert of met de buschauffeur praat, het schaart zich allemaal onder magische interactie tussen twee mensen. Haal er het beste uit!

1.       Neem aantekeningen/neem het gesprek op

Het is van belang om tijdens een interview aantekeningen te maken van wat de geïnterviewde zegt. Je kunt ook overwegen het hele gesprek op te nemen met een recorder of je iphone. Dit om twee redenen: je maakt het jezelf gemakkelijker om het interview uit te werken, en het zorgt voor een accurate uitwerking van het interview. Zo voorkom je dat je de geïnterviewde verkeerd citeert, een veelvoorkomende klacht die journalisten binnenkrijgen. Laadt je telefoon op, zorg voor een goed notitieblok en een (werkende) pen en go for it! Laat overigens altijd van te voren aan de geïnterviewde weten dat je het gesprek opneemt.

2.       Stel de geïnterviewde op zijn gemak

Over jezelf praten is een crime, althans, ik raak snel vermoeid om over mezelf te praten. Mensen zijn toch vaak op hun hoede of hebben zich voorgenomen om niet te veel over een bepaald onderwerp los te laten. Begin daarom altijd gewoon een normaal gesprek zoals je met een vriend of vriendin ook zou doen. Stel mensen op hun gemak, bouw iets vriendelijks op. Bij jou hoeven ze niet bang te zijn voor vervelende vragen, je wilt juist de mens achter het (tv) masker leren kennen. Een mooi mens, daar gaat het jou om en die kunnen ze ook zijn bij jou. Stel daarom altijd aan het begin van het interview enkele algemene, persoonlijke vragen over de geïnterviewde om eventuele zenuwen uit de weg te werken. Zo breng je de geïnterviewde in een open houding waardoor je meer informatie los kunt krijgen.

3.       Luister intensief

Dit klinkt vanzelfsprekend, maar de meeste interviewers luisteren maar half naar wat de persoon tegenover hen zegt. De andere helft van hun gedachten zit  bij het stellen van de volgende vraag. Vermijd dit. Luister goed naar wat de geïnterviewde te zeggen heeft en vraag door waar nodig. Het is fijn om aan te voelen of je op een lijn zit. Als je kunt aantonen dat je snapt wat hij/zij zegt en er meer over wil weten, zal de geïnterviewde eerder geneigd zijn meer te vertellen.

4.       Laat stiltes vallen

Als interviewer ben je snel geneigd verder te vragen om stiltes te voorkomen. Dergelijke stiltes kunnen echter in je voordeel werken. Probeer zo nu en dan een paar seconden te wachten voordat je een volgende vraag stelt. De kans dat de geïnterviewde meer wilde zeggen of zich iets bedenkt, is namelijk groot. Met een kort stiltemoment geef je hem/haar de kans om dat te doen. Politierechercheurs gebruiken deze truc ook!

5.       Wees helder in je vraagstelling

Een handige regel bij interviews is: doe veel vooronderzoek, maar laat de geïnterviewde uitpraten, ga geen dingen overnemen of invullen. Op die manier geef je de geïnterviewde de tijd om uit te wijden over een onderwerp en kun je vanwege je voorkennis de juiste vragen stellen. Zo weet de geïnterviewde waar hij/zij aan toe is.

6.       Blijf objectief, wees sympathiek

Het zal vaak voorkomen dat je het persoonlijk niet eens bent met wat de geïnterviewde zegt (stel tijdens een politiek interview). Laat dit niet merken. Blijf neutraal en vraag door. Het gaat tijdens een interview immers om hoe de geïnterviewde zich erover voelt, niet om hoe jij er over denkt.

Dit is echter afhankelijk van het soort interview dat je houdt. Veel nieuwe nieuwsorganisaties geven een extra tintje entertainment aan het nieuws door minder objectief te zijn en een eigen mening door te laten schijnen in de berichtgeving. Als dit het geval is, zal het interview ook anders verlopen.

Bij zwaardere onderwerpen, zoals een traumatische ervaring, is het bovendien van belang dat je een sympathieke houding aanneemt om de geïnterviewde op zijn/haar gemak te stellen. Stel de persoon gerust of vertel een soortgelijke situatie waar je in hebt gezeten. Let wel: je sympathie moet niet gespeeld zijn, maar dat spreekt voor zich.

7. Verdiep je in het onderwerp. 

Mijn mening is dat je alles over het onderwerp of degene die je gaat interviewen moet lezen of bekijken. Verdiep je. Stop niet waar anderen afhaken maar ga door. Verplaats je in jezelf. Een goed interviewer is een beetje als een acteur: je leeft je in de rol van een ander in. Waarom doet/denkt/leeft iemand zo? Wat zijn zijn/haar beweegredenen? Waarom doe je het zo? Wanneer is hij/zij tevreden en gelukkig? En jongens, (meisjes) HET IS ZO LEUK! Je mag een kijkje in de keuken van een ander kijken, je mag even in iemand anders zijn of haar leven duiken! Zo mocht ik een keer meedoen met een tweesterren kok, de burgemeester volgen, met een cold case rechercheur mee maar ook een traantje wegpinken met Gordon omdat hij zich zo kwetsbaar opstelde en kreeg uitleg waarom Inge de Bruin zo gedreven is als sportster. Maar ik mag ook mensen interviewen voor een bedrijfsbrochure of een personeelskrant. Kerstverhalen met een All you need is love tintje opschrijven die recht uit het hart komen – wat een geluksvogel ben ik dan!

8. Schrijf alles direct uit

Als ik dan thuis kom, doe ik meestal niet zo veel meer. Mijn hoofd zit dan als het ware ‘vol.’ ik neem meestal eerst een kop thee, relax een half uurtje, laat wat delen in gedachten passeren en klap dan mijn laptop met lichte weerzin open. Weerzin omdat er zoveel verteld is,d at ik niets moet vergeten en ik niet weet waar ik moet beginnen. Dus begin ik maar. Bij het begin. ik voel me dan meestal niet meer dan een typegeit die keurig vraag voor vraag, zin voor zin alles uittypt. Bleh. Als creatief stukje mag ik dan nog wel het intro schrijven, vol vuur en passie. Zo het begin staat.

9. Schrappen is schrijven. 

Meestal (in het meest ideale geval) pak ik het pas de volgende dag weer op. Opeens zie ik dan het heldere plaatje en ga als een geestdriftige schooljuffrouw met mijn imaginary rode pen door de tekst. Dit weg, dat anders, wat stom, wat raar, hoe bedoel je en dat kan beter. Ik herhaal vaak twee dingen die gezegd zijn om kracht bij te zetten en probeer die dan zo gevat en raak mogelijk samen te vatten. Dan print ik het uit, ga even een kwartiertje wat anders doen en lees ik het nog een keer door. In het begin of het einde zet ik altijd wat storytelling of sfeerbepaling, ik zorg voor een pakkende titel, maak een mooi intro dat twee of drie dingen uit de tekst uitlicht en verzin twee of drie streamers die nieuwsgierigheid opwekken bij de lezer. Puntjes op de i, grammatica check en grammaticale volgorde even dubbel checken (ik ken mijn eigenheimers) en mooi beeldmateriaal uitzoeken als dat nodig is.

10. Send

Ik stuur het interview altijd ter controle op. Je kunt dingen verkeerd begrijpen, interpreteren of neerzetten, zeker als het over een specialistisch vakgebied gaat of vakjargon is. Vraag dan ook altijd of je het goed begrijpt want je kunt niet alles weten. Liever open kaart spelen dan commentaar achteraf, bovendien is het altijd fijn om op goede voet te staan met iemand, je komt elkaar altijd weer tegen. Maak ook gelijk je factuur, ook al verzend je de factuur pas later (liefst na publicatie) zodat je datum, plaats, persoon enzovoorts nog vers in het geheugen hebt.

Dit is natuurlijk nog maar in het kort en heel globaal hoe je je op een interview voorbereid. Zou jij ook de finesses van interviewen willen leren of ben je al journalist en wil je nog beter worden? Of gebruik jij tijdens je beroep al veel interview technieken maar zou je je graag willen ontwikkelen? Ik geef workshops en trainingen interviewen. Niet alleen om betere vragen te stellen maar ook om dieper tot de kern te komen en het beste uit de mensen te halen. Het is een voorrecht, dus als je vragen hebt, mail me dan snel! info@estherkreukniet.nl

10 tips voor een top interview!